امروز ۳۰ / خرداد / ۱۳۹۸
MENUMENU

بزرگترین ترس کودک جدایی از مادر

حرف هیچ کس را قبول نمی‌کند، گریه می‌کند و خانه را روی سرش می‌گذارد. در برابر این جدایی تلخ و سهمگین واکنش و مقاومت شدیدی از خود نشان می‌دهد. ترس از جدایی در کودکان درجات و مدل‌های متفاوتی دارد. عده‌ای در لحظه دور شدن از مادر گریه می‌کنند و بعد از گذشت چند دقیقه آرام می‌شوند و شروع به بازی می‌کنند. آنها مشکلات جدی ندارند و ترس برای چند لحظه صورت می‌گیرد. وجود چهره‌های آشنا مانند مادربزرگ، پدربزرگ، خواهر یا برادر به بازگشت هرچه سریع‌تر آرامش آنها کمک مؤثری می‌کند. اما برای برخی جدایی از مادر یک فاجعه بزرگ است. آنها به سختی حاضر به پذیرفتن این جدایی هستند و همچنان نگران و پریشان حالند و دست از گریه بر نمی‌دارند. دکتر پریناز عباسی، روانشناس و مشاور می‌گوید: برای فرزندانی که تا به حال تجربه جدایی‌ و دل کندن‌های مداوم یا بسیار اندک از مادر خود را داشته‌اند، جدایی ممکن است اضطراب بیشتر و تنش‌های روانی دیگری را ایجاد کند. گفته‌های این کارشناس را در ادامه می‌خوانید.

اطمینان فرزند از عشق و حمایت مادر

نخستین واقعیتی که کودک در حدود سن شش ماهگی درمی‌یابد این است که او و مادرش موجودی واحد نیستند. ممکن است مادر برود و بیاید و بعضی اوقات با او بازی کند، گاه به کارهای دیگر بپردازد و او را تنها بگذارد. گاه عصبانی و گاه مهربان باشد و به هر حال کودک به تدریج می‌پذیرد که موجودی جدا از مادر اما مورد حمایت اوست.

کودک علاوه بر مادر متوجه اشیا و دیگران می‌شود. این درک گاه برای او تبدیل به تهدیدی جدی برای از دست دادن مادر و رها شدن می‌شود. به عقیده اکثر روانشناسان کودک، به همین دلیل است که کودکان هنگام دور شدن از مادرشان از تنها ماندن هراس دارند.

آنها در این سن نمی‌توانند دلداری و دلگرمی اطرافیان را بپذیرند و پس از سن یک سالگی آن را قبول می‌کنند.

تحقیقات نشان می‌دهند که اگر مادر فردی آرام باشد و کودک از عشق او نسبت به خود اطمینان داشته باشد برای مدت زمان طولانی‌تری غیبت مادرش را تحمل می‌کند و میزان ترس و نگرانی او کمتر است.

عکس العمل کودکان نماد ترس و نگرانی آنهاستگروهی از کودکان به محض اینکه متوجه خارج شدن مادر می‌شوند آنچنان گریه سر می‌دهند که حتی به نظر می‌رسد از نظر تنفسی دچار مشکل شده‌اند و کبود می‌شوند. آنها تا زمان بازگشت مادر همچنان گریه می‌کنند و چیزی نمی‌خورند. عده‌ای از آنها برای نگه داشتن مادر چنین شیوه‌ای را انتخاب می‌کنند.

اگر هر بار و به هنگام خارج شدن مادر چنین رفتارهایی تکرار شود نشان می‌دهد که کودک آرامش ندارد و علت این امر رابطه بین کودک و مادر است که آرامش ندارد. هنگامی که کودکان با افرادی غیر از پدر و مادرشان تنها بمانند دچار نگرانی و هراس شدیدی می‌شوند. بهترین راه‌حل برای این مشکل در درجه اول، برقراری یک رابطه سرشار از عشق و محبت از سوی مادر نسبت به کودک و در کنار آن ارتباط هرچه بیشتر با اقوام و آشنایان است.

برخی از مادران کودک را به بهانه‌ای به محل دیگر می‌فرستند تا در غیاب او بتوانند از منزل خارج شوند. جدایی‌ها، اضطراب و نگرانی کودک را تشدید می‌کند و باعث هراس شدید او از تنها رها شدن می‌شود.

صحنه‌هایی مملو از احساس گناهکودکان پس از تحمل جدایی از مادر، هنگام بازگشت او عکس‌العمل‌های متفاوتی از خود نشان می‌دهند. برخی از آنها از دیدن مجدد مادر خوشحال می‌شوند و گروهی از آنها هنوز از دست او عصبانی هستند و او را عامل تنهایی و رها شدن خود می‌دانند. این امر معمولاً با مدت زمان جدایی و سن کودک رابطه دارد.

هرچه سن کودک بیشتر باشد میزان تحمل و دوری برایش بیشتر است. اما اگر مدت زمان جدایی مادر به درازا بینجامد، کودک مادر را مقصر تنهایی خود می‌داند، درصدد انتقام برآمده و پس از دیدن مادرش طوری وانمود می‌کند که انگار او را ندیده است، فوراً به مکان دیگری می‌رود، از حرف زدن با مادر امتناع می‌کند و با این رفتار می‌خواهد مادرش را تنبیه کند. مادر با دیدن این صحنه‌ها احساس گناه می‌کند.

چگونه به فرزندمان آرامش ببخشیم؟سعی کنیم لحظه‌ جدایی لحظه آرامی باشد و هنگامی که نزد کودک بازمی‌گردیم حداقل برای چند دقیقه با او بازی کنیم. اگر قرار است او را نزد کسی بسپاریم، هرگز نباید ناگهان غیبمان بزند. برخی از مادران کودک را به بهانه‌ای به جای دیگر می‌فرستند و در غیاب او از منزل خارج می‌شوند. چنین جدایی باعث هراس شدید کودک می‌شود.

اگر فرزند شما دچار حمله هراس شده، بهتر است قبل از انجام هر کاری نزد او بمانید تا آرام‌تر شود. سعی کنید همیشه او را گرم، محبت ‌آمیز، بدون خشونت و اضطراب، راسخ و قاطع صدا کنید. این کار باعث می‌شود تا حد غیر قابل تصوری به میزان آرامش فرزند شما بیفزاید. اگر مادر آرام باشد و کودک از عشق او نسبت به خود اطمینان داشته باشد میزان ترس و نگرانی کودک هم کمتر می‌شود.

هیچ وقت فرزند خود را به علت استرس، ناراحتی، غم، اندوه و اشک مورد سرزنش و انتقادهای پی در پی قرار ندهید. بعد از دو الی سه ساعت از جدایی تلخ کودک از مادر، هنوز آن طور که باید و شاید آرام نشده‌ است. لحظه جدایی کودک از مادرش به قدری برای او دردناک است که با هیچ لحظه دیگری برای او قابل قیاس نیست و در هیچ دوره‌ای از زندگی‌اش درگیر چنین اضطراب جدایی نخواهد شد. چگونگی مواجهه با این مشکل هنر پدر و مادرها را می‌طلبد که با مطالعه و افزایش آگاهی و انجام یک سری اعمال روانشناختی مرتبط با فرزند‌داری به آرامش کودک کمک کنند.

تا حد امکان کودک را برای مدتی طولانی نزد دیگران نسپارید به خصوص در ماه‌های نخست زندگی، وجود رابطه با مادر امری حیاتی است. به او قول بدهید که اگر اجازه بدهد بروید، پس از بازگشت چیزی برایش خواهید آورد و با او بازی خواهید کرد. این رفتار باعث می‌شود به کودک احساس آرامش طبیعی ببخشید. با این روش‌ها کودک جدایی از مادر را به راحتی هضم و تحمل می‌کند.

نویسنده : بهنام صدقی 

( مقاله چاپ شده در روزنامه جوان ) 

( گروه آموزشی – علمی خانه روانشناسان مشاوران و حرف یاورانه )

۰ پاسخ به "بزرگترین ترس کودک جدایی از مادر"

ارسال یک پیغام

تمامی حقوق متعلق به خانه روانشناسان و مشاوران و حرف یاورانه می باشد
X