امروز ۳۰ / فروردین / ۱۳۹۸
MENUMENU

رنج پس از زلزله

این حوادث می تواند به تمام ابعاد وجودی ما ضربه وارد کند جسمی، روحی، روانی، اجتماعی و معنوی. این حوادث باعث می شود درباره طبیعت بشر «نقش خدا در جهان» احساس درماندگی و آسیب پذیری کنیم و در حال نیز تجربه غم و اندوه پس از سانحه هستیم.

سوگ سانحه یعنی تجربه حالتی که ناشی از فقدانی غیر منتظره و ناگهانی است. ما تنها عزادار نیستیم بلکه آسیب نیز دیده ایم. افرادی که به طور مستقیم در حادثه حضور داشته اند روند زندگیشان تا حد زیادی مختل می شود. آنها در شوک و ناباوری قرار می گیرند. حالات هیجانی منفی همچون غم، ترس، نگرانی و خشم را به صورت غیر قابل پیش بینی تجربه می کنند.

تصاویر آن حوادث در ذهنشان تکرار می شود و آن را تعمیم می دهند. این گونه که «او زمان حادثه به چه فکر می کرد؟» «درد می کشید؟» «چه احساسی داشت؟» در این شرایط ممکن است خود را سرزنش کند که چرا نتوانسته در آن لحظه مانع اتفاق ناخوشایند شود و یا باری از دوش عزیز از دست رفته اش بردارد… . احتمالا بازماندگان مشکلاتی در خورد و خوراک، تمرکز، خواب و احساس امنیت خواهند داشت. ممکن است به برخی علائم جسمی یا اختلال وحشت زدگی یا اضطراب دچار شوند. آنها می خواهند اعضای خانواده مدام نزدیکشان باشند و با دوری از آنها دچار آشفتگی و نگرانی می شوند و همچنین برای بازماندگان و خانواده های داغدیده بسیار مهم است که زمانی را به خودشان برای انطباق با شرایط جدید صرف کنند. لازم نیست به چهره شان ماسک شجاعت و بی احساسی بزنند آنها تلاش می کنند تا وضعیت را به حالت عادی برگردانند بهتر است بدانند خشم را باید ابراز کنند این هیجان در این موقعیت بسیار عادی است.

در چنین مواقعی می توانند از روان درمانگر کمک حرفه ای بگیرند و مراقب نیازهای جسمی خود مثل تغذیه، خواب، استراحت هر چند با کیفیت خیلی پایین تر از قبل باشند. کسانی که با بحران مواجه شده اند رنج، غم و اندوه پس از سانحه را مدام تجربه می کنند. ما باید به خوبی از آنها آگاه باشیم. غم و اندوه بازماندگان نیز هرگز به صورت کامل از بین نمی رود. تنها می تواند با استفاده از روش های مناسب آن را تخفیف داد و فرد را به پذیرش آن حادثه و انطباق با شرایط دعوت کرد.

مقابله روانی با فجایع انسانی از جمله جنگ و تجاوز از مقابله با فجایع طبیعی همچون طوفان و زلزله سخت تر است .یکی از مهمترین مواردی که فرد سوگوار باید انجام دهد این است که تا هر اندازه که می خواهد می تواند در مورد آن حادثه سخن بگویند. ممکن است برخی افراد حادثه دیده تا سال ها درباره آن حادثه و آسیب های بر جای مانده از آن صحبت کنند.

برای افرادی که در حادثه حضور نداشتند، در صورت داشتن روحیات آسیب پذیر بهتر است از دنبال کردن جزییات حادثه و دیدن تصاویر آن بپرهیزند و از آسیب رساندن به خود جلوگیری کنند. اگر می دانیم کسی تحت تاثیر حادثه بوده، می توانیم از او حمایت کنیم. به این شکل که اگر تمایل داشت اجازه دهیم صحبت کند، گریه کند و حتی حرف های بیهوده بزند و جنجال به راه بی اندازد!. در این شرایط اولین و بهترین کار گوش دادن موثر و مداوم است و ایجاد شرایط همدلانه با فرد آسیب دیده است.

این آسیب می تواند روحی، روانی و فیزیولوژیک باشد. هر حادثه یا ترومایی می تواند عامل شروع کننده اختلال استرسی باشد. مطالعات نشان می دهد که قربانیان وقایعی چون تصادف تجاوز آتش سوزی زلزله و… اغلب دچار اختلال حاد استرسی می شوند و اگر نشانه ها به مدت یک ماه یا بیشتر باقی بمانند گفته می شود استرس پس از سانحه رخ داده است و با سه گروه علائم شناخته می شود. این گروه ها شامل درگیری ذهنی، اجتناب و برانگیختگی است. علامت های درگیری ذهنی شامل خاطرات پریشان و رویا و خواب های پریشان در مورد حادثه است. علائم اجتناب نیز شامل تلاش برای دوری از تفکر و احساسات مربوط به حادثه و پرهیز از فعالیت در مکان ها و نزد افرادی که باعث تداعی آن آسیب می شوند. واکنش پذیری (عرق کردن، تپش قلب و…) در زمان به یاد آوردن حادثه همراه باشد در این صورت حتما فرد یا افراد آسیب دیده باید تحت درمان و جلسات مشاوره روانی نزد روان درمانگر قرار بگیرند.

بسیاری از مواقع مردم تمایل ناخودآگاه دارند تا از بازماندگان اجتناب کنند زیرا از شدت هیجان و سوگ آنها می ترسند. اما در این شرایط زمان این نیست که آنها را به حال خود رها کنید. حتی تصور ترمیم و جبران چنین حوادث وحشتناکی سخت است با این حال در سراسر حیات بشر انسان و انسانیت دستخوش حوادث ناگوار، درد و رنج های بسیار بوده هست و خواهد بود. آنچه بدان ایمان داریم این است که روح انسان به طرز شگفت آوری انعطاف پذیر است و توانایی بازیابی خویش را دارد.

نویسنده : بهنام صدقی ( مقاله چاپ شده در روزنامه جوان )

( گروه آموزشی – علمی خانه روانشناسان مشاوران و حرف یاورانه )

۰ پاسخ به "رنج پس از زلزله"

ارسال یک پیغام

تمامی حقوق متعلق به خانه روانشناسان و مشاوران و حرف یاورانه می باشد