امروز ۰۱ / مرداد / ۱۳۹۷
MENUMENU

چک آنلاین

به عنوان یک درمانگر در جلسات درمان بسیار شاهد چک کردن‌های بیمارگون آنلاین، last seen recently یا seen نشدن‌های سؤال‌برانگیز هستم. این امر چنان اهمیت پیدا کرده است که حتی مسئولان شبکه‌های اجتماعی را بر آن داشته که option‌های خود را لحظه‌‌به‌لحظه با نیاز کاربران خود مطابقت داده و به‌روز‌رسانی کنند.

سؤال‌برانگیزی این داستان زمانی شروع می‌شود که افراد در روابط مختلف خود به خصوص زوجینی که یکدیگر را در فضای مجازی چک می‌کنند: چه زمانی آنلاین شده؟ چه زمانی post یا story گذاشته؟ یا حتی در پروفایل چه عکسی گذاشته شده؟ همین‌طور محتوای پیام‌های فرد و comment‌های دیگران و لایک کردن‌ها و ارسال استیکرهای گوناگون به طور دقیق چک می‌شود و سؤال و پرسش‌های بسیاری در مورد آن صورت می‌گیرد.
مسلماً همین چک کردن‌های آنلاین وقت و انرژی بسیاری می‌گیرد، ولیکن غیر از این زمان و انرژی صرف شده افکار و سؤالات شک‌برانگیز و تردید‌آوری در میزان عشق، علاقه، تعهد و وفاداری برای فرد فاعل به ارمغان می‌آورد: دوستم دارد‌؟ اگر با دیگری در ارتباط باشد چه؟ اگر من را نخواهد چه‌؟ من چقدر برای او ارزش دارم؟

حتی اختلافات بسیار شدیدی در نوع این ارتباطات مجازی به وجود می‌آید و این در حالی است که یکی از خاصیت‌های دنیای مجازی ایجاد سوء‌تفاهم برای افراد است. سوءتفاهم‌هایی که اگر به صورت face to face انجام شده بود، شاید هرگز شکل نمی‌گرفت. از تمام این موارد که بگذریم سؤال اصلی که مطرح می‌شود این است که چرا و چگونه اینگونه چک‌کردن‌های آنلاین رخ می‌دهد.
وقتی ماهیت چک‌کردن‌های آنلاین را در نظر بگیرید، متوجه می‌شوید که یک رفتار وسواسی از نوع فکری – عملی در حال رخ دادن است.
اما چرا تنش؟ چرا استرس؟ شاید یکی از هدیه‌های قرن ۲۲ برای بشریت تنهایی باشد و این هدیه ترسی را در فرد به وجود می‌آورد که می‌توان نام آن را ترس از تنهایی گذاشت. افراد با ترس از تنهایی به دنیای مجازی پناه می‌برند و کمبودهای خود را به نوعی با وقت گذراندن در این فضا جبران می‌کنند. خوب می‌دانیم درد تنهایی چیزی نیست که با پناه بردن به دنیای مجازی آرام گیرد. در دنیای مجازی chat و web کجا و یک آغوش گرم و مکالمه‌های face to face در دنیای حقیقی کجا؟

اما این همه داستان نیست. در واقع وقتی درست به این موضوع نگاه شود، متوجه این امر خواهیم شد که بیشتر افراد چه کم و چه زیاد ترس از تنها شدن دارند. کسانی که مدت زیادی فرآیند تنهایی را متحمل شدند با قرار گرفتن در یک رابطه چه خوب یا چه بد مرتباً دچار این هول و هراس هستند که فرد مورد علاقه‌شان رهایشان نکند یا فرد دیگری مورد توجهش قرار نگیرد.
با در نظر گرفتن همه این موارد می‌توان به این نتیجه رسید که بر سر روابط اینچنینی چه بلایی خواهد آمد. مسلم است هر دو طرف خسته می‌شوند و نوع رفتارهای فرد چک‌کننده تنش‌های بسیاری را میان آنها به وجود می‌آورد. با افزایش این تنش‌ها سرانجام این رابطه به چند حالت ختم خواهد شد: رها کردن فرد چک‌کننده و پایان رابطه، پنهان‌کاری از سوی فرد چک شده برای کاهش حساسیت فرد چک‌کننده، ادامه رابطه با عدم اعتماد و هراس مداوم از رها شدن توسط فرد مقابل. هر کدام از این حالت‌ها به تنهایی می‌تواند آسیب‌های جدی را در رابطه زوج ایجاد کند و در نهایت نوع رفتار فرد چک‌کننده باز هم او را به ورطه تنهایی می‌کشاند.
با توجه به این موضوع که چک کردن‌های آنلاین به نوعی عدم رعایت حریم خصوصی افراد محسوب می‌شود، یکی از مهم‌ترین مشکلات افراد چک‌کننده آنلاین نادیده گرفته شدن در مراحل حساس زندگی از سوی افراد مهم زندگی‌شان است. وقتی به این موضوع ریشه‌ای‌تر نگاه شود، متوجه خواهیم شد که دیده شدن یکی از نیازهای اساسی فرد در سنین پایین زندگی محسوب می‌شود و اگر این نیاز به موقع پاسخ داده نشود یا در سنین بالا برای این کمبود درمان یا راه‌حلی جز فراموشی در نظر گرفته نشود، می‌تواند فرد را با اوج گرفتن در عدم ارضای نیاز دیده شدن به سازگاری منفی و ناسازگاری و انواع مشکلات و حتی اختلالات روانی شایع پیش ببرد.
این در حالی است که فرهنگ و جامعه ایران جمع‌گرا بوده و فردیت در آن به حداقل رسیده و همین امر در الگوی تربیتی والدین تأثیر منفی خواهد داشت. متأسفانه حتی در جامعه ایران تعریف مشخص و دقیقی از دیده شدن وجود ندارد و همه افراد آن را با جلب توجه و لوس کردن فرزندان اشتباه می‌گیرند.

نویسنده : دکتر ریحانه نظیری راد
مقاله چاپ شده در روزنامه جوان
( گروه آموزشی – علمی خانه روانشناسان مشاوران و حرف یاورانه )

۰ پاسخ به "چک آنلاین"

ارسال یک پیغام

تمامی حقوق متعلق به خانه روانشناسان و مشاوران و حرف یاورانه می باشد
X